Κυκλάδες

Θα πάρω μια ψαρόβαρκα
μωρό μου
θα πάρω μια ψαρόβαρκα
να πάω να βγω στην Πάρο
να πάω να βγω στην Πάρο.


Θα πα να βρω τον Μάουκα
μωρό μου
θα πα να βρω τον Μάουκα
μαζί του να καλάρω
θα πάω να βγω στην Πάρο.


Ν’ αράξουμε στον Αμπελά
μωρό μου
ν’ αράξουμε στον Αμπελά
που ’ναι το πανηγύρι
που ’ναι το πανηγύρι.


Θα πάμε να καλάρουμε
μωρό μου
θα πάμε να καλάρουμε
στη Νάξο ένα βράδυ
στη Νάξο ένα βράδυ.


Και το πρωί θ’ αράξουμε
μωρό μου
και το πρωί θ’ αράξουμε
στο πίσω το λειβάδι
στην Πάρο ένα βράδυ

Νόμιζα

Νόμιζα ότι, σαν λαός, είχαμε ιστορική συνείδηση. Νόμιζα ότι ξέραμε, με όση προκατάληψη μας τα έμαθαν, από πού κρατάει η σκούφια μας, πως φτάσαμε εδώ, γιατί είμαστε αυτοί που είμαστε.

Νόμιζα ότι όλοι είναι ερωτευμένοι με τις ακρογιαλιές και την γλώσσα του Ομήρου. Νόμιζα ότι όλοι ξέρουν τι είναι το Οικόπεδο με τις Τσουκνίδες, η Ακριβή Άνοιξη και ο Μεγάλος Διχασμός.


Νόμιζα ότι η γνώση ακολουθεί την πληροφορία και, είτε με κριτική σκέψη, είτε με ένστικτο, μας οδηγεί, μακριά από τα λάθη του παρελθόντος. Αλλά τελικά χάνεται η Μνήμη και επικρατεί η Λήθη.

Κακά μαντάτα για έναν μικρό λαό που πολεμά δίχως σπαθιά και βόλια, για όλου του κόσμου το ψωμί, το φως και το τραγούδι.

Αλλαγή καιρού (2)

Με το πρώτο μελτέμι, εκτός από την αλλαγή καιρού, άρχισε να αλλάζει και το τοπίο. Τα αχινοπόδια έχουν ξεραθεί εδώ και 10 μέρες, αλλά με την πρώτη υγρασία στον αέρα, άνοιξαν τα ρείκια (ρείχια τα λέμε εδώ)

Τα ρείκια έχουν και αυτά έντονη γλυκειά μυρουδιά και οι μέλισσες τρελαίνονται. Όποιος δεν έχει ήδη τρυγήσει τα μελίσσια του θα δει το μέλι του να σκουραίνει απότομα. Εδώ τρυγούν λίγο πριν τον 15αύγουστο και το μέλι έχει σχεδόν πάντα και λίγο «ρείχι». Όχι ότι δεν είναι καλό, απλά είναι πιο σκούρο.

Με τις ζέστες, τα ρείχια που άνοιξαν θα σταματήσουν, και θα ξανανοίξουν τον Σεπτέμβριο και θα μείνουν ανοιχτά μέχρι τον Νοέμβριο, δίνοντας χρώμα στο βουνό και συντήρηση για τις μέλισσες.

Ιουλιανά ή ...Αποστασία

Καμιά φορά θυμάσαι πράγματα, είτε με αφορμή κάποια είδηση, είτε την ημερομηνία. Πριν λίγες μέρες, με αφορμή έναν θάνατο, θυμήθηκα το Βιετνάμ και τα περίεργα χρόνια της δεκαετίας του ’60, που οι νεότεροι δεν θυμούνται, αλλά για τους παλιότερους ήταν κοσμοϊστορική εποχή (για τους πολύ παλιότερους, η κοσμοϊστορική εποχή ήταν μία εικοσαετία νωρίτερα…).

Χτες, 15 Ιουλίου, ήταν η επέτειος των Ιουλιανών, ή της Αποστασίας του 1965. Αμφιβάλλω αν όλη η αλήθεια έχει εμφανιστεί για αυτήν την περίεργη περίοδο, αλλά η επικρατέστερη εκδοχή λέει ότι είχε σχέση με την επιθυμία του τότε βασιλιά (είχαμε βασιλιά τότε) να έχει άποψη για τον στρατό και τον ΥΕΘΑ, φόβους Ελλήνων πολιτικών ότι άλλοι Έλληνες πολιτικοί γινόταν πολύ δημοφιλείς (σε βάρος τους υποθέτω)… μέχρι και εμπλοκές μεγάλων Δυνάμεων. Μπορεί τελικά να είχαμε και εδώ κάποιο παρακλάδι Ψυχρού Πολέμου.

Λεπτομέρειες δεν θυμάμαι… Θυμάμαι διαδηλώσεις, συλλαλητήρια, φωνές και δακρυγόνα. Όπου κι αν έμενες στο κέντρο της Αθήνας έτσουζαν τα μάτια. Και μετά, …γύψο. Ωστόσο, η Ιστορία έχει αρχίσει και γράφεται:

O Παν. Κανελλόπουλος, αρχηγός της ΕΡΕ, που είχε στηρίξει την Αποστασία και τις βασιλικές επιλογές, σε υπόμνημά του προς τον Κωνσταντίνο τον Ιανουάριο 1966, σχολιάζοντας την στάση των αποστατών της ΕΚ, σημείωσε ότι εκ των υστέρων πληροφορήθηκε ορισμένες λεπτομέρειες της κρίσης:

«Το χειρότερον ... είναι ότι η απόσπασις των αναγκαίων βουλευτών... έγινε με εξαγοράν συνειδήσεων... με τον υπουργικόν θώκον ή και με άλλα ακατονόμαστα μέσα… "

Συνέπεια αυτού ήταν η μείωση της εμπιστοσύνης του κόσμου στη δημοκρατία, αφού έβλεπε ότι οι πολιτικοί ήταν διατεθειμένοι να αλλάζουν γνώμη και στρατόπεδο εν μιά νυκτί προκειμένου να εξασφαλίσουν υλικά ανταλλάγματα.

Έχει βελτιωθεί η ποιότητα των πολιτικών μας από τότε; Τουλάχιστον δεν έχουμε Ψυχρό Πόλεμο... Πάντως τον Λαό δεν τον εξαπατά κανείς πλέον!

Αειφορίες και άλλα καλοκαιρινά

Διαβάζω στο antinews (http://www.antinews.gr/?p=8347) ένα ενδιαφέρον άρθρο για αειφορίες, πράσινες αναπτύξεις, διατηρήσιμες αναπτύξεις…

Το γιατί φύγαμε από τα χωριά μας και πήγαμε στις πόλεις, εδώ, το ξέρουμε. Το μεροκάματο και η ελπίδα καλύτερης ζωής για τα παιδιά. Και ότι και αν έκαναν οι κυβερνήσεις, ακόμα και οι «φιλολαϊκές», ειδικά τα νησιά, έχουν προβλήματα. Τα πιο καθημερινά είναι οι ευκαιρίες στην απασχόληση, η παιδεία και η ιατρική περίθαλψη.

Η «ρομαντική» εικόνα που παρουσιάζω κατά καιρούς, υποτιμά την καθημερινότητα και τις δυσκολίες του να ζεις μόνιμα σε νησί, ακόμα και όπως αυτό, που μόνο δύο ώρες απέχει από την Ραφήνα με το ταχύπλοο το καλοκαίρι (και 4, με συμβατικό πλοίο, τον χειμώνα).

Οι εμπειρίες ενός επισκέπτη του Σαββατοκύριακου, έστω και τακτικού, έστω και αν ασχολείται, σαν χόμπυ, με τα γεωργικά, είναι πολύ διαφορετικές από τις εμπειρίες ενός οικογενειάρχη που μεγαλώνει την οικογένειά του, από την δουλειά του στο νησί.

Τα μετρητά ήταν πάντα πρόβλημα. Μόνο από την Κατοχή υπάρχουν μνήμες πείνας, αλλά έλλειψη χρημάτων υπάρχει για πολλούς εδώ, σχεδόν μόνιμα. Εξ ου και η πίεση για διάφορες «αναπτυξιακές» πρωτοβουλίες Τώρα, ποιες από αυτές είναι διατηρήσιμες, δεν υπάρχει καμία a priori μελέτη που να το διασφαλίζει. Μόνο ο χρόνος θα δείξει.

Η ιστορία της Τήνου, και οι πληθυσμιακές μεταβολές της, είναι ενδεικτικά «διατηρήσιμης» ανάπτυξης.


Τα αμπελοφάσουλα, τις ντομάτες και τα κολοκυθάκια, τα αναγνωρίζετε οι περισσότεροι. Το κίτρινο λουλούδι θα γίνει πεπόνι. Δεν χρησιμοποιούνται φυτοφάρμακα, με εξαίρεση θειάφι, που, νομίζω, θεωρείται ήπιο. Ο βάτραχος, είναι απόδειξη ότι δεν υπάρχει μόλυνση στα νερά.

Νερόμυλος (2)

Από έξω ο νερόμυλος έμοιαζε με ένα χαμηλό δίπατο κτίριο πίσω από μια «χαβούζα» (ρηχή δεξαμενή νερού), στην οποία τέλειωνε ένας «υνταγός», ανοιχτός υδραγωγός, από το λαγκάδι. Μέσα ήταν κάτι άλλο, που σε μένα τον άσχετο δεν έλυσε απορίες αλλά ο αγγελούδας ή άλλοι επισκέπτες ίσως κάτι καταλάβουν. Στην πρώτη φωτό, το μόνο που καταλαβαίνω είναι η είσοδος του νερού από πάνω αριστερά, και ότι το κάτω μέρος προφανώς περιστρέφεται.


Μηχανισμούς άλλους δεν είδα, και απόρησα με κάτι που μοιάζει σαν δύο τζάκια. Τζάκια σε νερόμυλο;

Αυτές οι δύο φωτογραφίες είναι στο ισόγειο. Μην με ρωτάτε, δεν έχω ιδέα.

Αυτή είναι στο πάνω πάτωμα, και με λίγα ακροβατικά, δεξιά ξαναπάς στα «δύο τζάκια». Αυτόν τον νερόμυλο τον έχουν καθαρίσει σχετικά, δηλαδή έχουν κόψει μερικούς τόνους ρουμάνια, ώστε τουλάχιστον είναι επισκέψιμος, και φαίνεται. Οι βάτοι βρήκαν τρόπο και φύτρωσαν και μέσα στο κτίριο.


Έχει και άλλους νερόμυλους κάτω και γύρω από το Αγάπι. Δεν έχει ανεμόμυλους (αφού είναι σε λαγκαδιά). Σήμερα, όλα αυτά είναι αξιοπερίεργα μεσαιωνικά μνημεία τεχνολογίας. Τότε, ήταν επιβίωση.

Αλλαγή καιρού (1)

Μετά την βόλτα μου στο Αγάπι, ανέβηκα από το λαγκάδι και το μονοπάτι-δρόμο (τα λέω και τα δύο τώρα για να μην έχουμε παράπονα… δρόμος ήταν) στη Βωλάξ, με το που έφευγε ο ήλιος.

Από μακριά, το χωριό ήταν όπως το ήξερα, αν και μερικοί παλιοί έχουν φύγει, και ο μπάρμπα Αντρέας που θυμόταν τον παππού μου… αλλά έτσι δεν πάει; Βόρεια του ηλιοβασιλέματος είχαν μαζευτεί χοντρά σύννεφα, οιωνός ότι η ζέστη δεν θα κρατούσε άλλο

Τα σύννεφα είχαν πυκνώσει ως το πρωί, δεν φαινόταν η Χίος, αλλά ο αέρας ήταν ακόμα ζεστός και υγρός. Αν το αντέχετε, δείτε τον κόσμο σε ώρες που δεν έχετε συνηθίσει, είναι άλλη η αίσθηση.

Στο βουνό μύριζε φθινόπωρο, σχεδόν έπιανες το σύννεφο αν σήκωνες το χέρι. Με χαμηλά σύννεφα, ή ομίχλη, αλλάζει και η ακουστική στα χωράφια.

Πουθενά ο ήλιος… Πρέπει να έχει ανατείλει εδώ και μία ώρα, αλλά ούτε ο Πέτασος, ούτε η θάλασσα φαίνεται… Ποιος θυμάται το τραγούδι; «Σε ψηλό βουνό, σε ριζιμιό χαράκι, κάθεται, έν’ αϊτός… και παρακαλεί τον ήλιο ν’ ανατείλει. Ήλιε ανάτειλε-ήλιε ανάτειλε…»


Επιτέλους, βλέπω την αντανάκλαση στο νερό, μπορώ να πάω να κάνω καμιά δουλειά (χουσμέτια τα λέμε αυτές τις δουλειές, από τις ελάχιστες τούρκικες λέξεις στο νησί).

Βλέπεις, φίλε Εξάκτινε, η συλλογή χρωμάτων, παλιότερα στην μνήμη, τώρα σε δημόσια θέα, είναι και αυτή μία εκδοχή...

Νερόμυλος (1)

Αυτά είναι τα μονοπάτια-δρόμοι από το Αγάπι στον Μεγάλο Ποτάμο (ΜΠ) το Σκλαβοχωριό (Σκ) και η Βωλάξ (Β). Με GPS από τον Μανώλη Κ. Θα περαστεί στον άλλο χάρτη... σιγά-σιγά. Με κλικ σε αυτήν την εικόνα, μεγαλώνει. Τα κόκκινα σημάδια είναι περιστεριώνες (25-30 νομίζω), τα γαλάζια (αν φαίνονται) νερόμυλοι και τα ροζ ...πλύστρες. Προσεχώς όλα αυτά στην .com. Το κάτω δεξιά τμήμα του μονοπατιού είναι ίδιο με αυτό στην προηγούμενη ανάρτηση.

Δεν είχα μπει ποτέ μου σε νερόμυλο, και προχτές το έκανα. Από το Αγάπι μέχρι την Βωλάξ έχει τουλάχιστον τρεις... Θέλουν λίγη συντήρηση, αλλά όρεξη να υπάρχει, και τα άλλα είναι εύκολα.