Σεπτέμβρης ή αλλιώς ο τρυγητής

Ήρθε πάλι ο καιρός να τρυγήσουμε τα αμπέλια, από τα λεγόμενα φέτος η σοδιά θα είναι καλή.
Αμπέλι ευλογημένος καρπός και από το Χριστό.


Πόσα πράγματα αλήθεια μπορείς να φτιάξεις από τα σταφύλια το γνωστότερο το κρασί αλλά και ρακί που στην ουσία είναι από το δέρμα των σταφυλιών και λίγο μούστο, το πετιμέζι το φάρμακο των γιαγιάδων μας αλλά και το γλυκό του χειμώνα, την μουσταλευριά.







Ίσως να υπάρχουν και άλλες χρήσεις του μούστου αλλά εδώ αυτές είναι διαδεδομένες,
Τι λέτε θα φτιάξουμε πετιμέζι φέτος?

Αιολικά στην Τήνο; (1)

Πήρε το αυτί μου ότι η ΔΕΗ θα βάλει ανεμογεννήτριες κοντά στον Μαρλά, πού ακριβώς δεν ξέρω, να υποθέσω στο βουνό από πάνω;

Ξέρω, σας έχουν πείσει, τα λαμόγια, ότι τα αιολικά παράγουν τσάμπα ρεύμα και ότι έχουμε αιολικό δυναμικό, και θα σώσουμε το περιβάλλον, θα μειώσουμε τις εισαγωγές καυσίμων, και θα μειώσουμε το CO2, και θα μαζέψουμε τουρίστες που θα έρχονται να τα βλέπουν, και ένα σωρό άλλα παραμύθια.

Θα σας το πω απλά και περιληπτικά. Μετά το φωτοβολταϊκό ρεύμα, το αιολικό ρεύμα είναι το ακριβότερο που υπάρχει. Δεν το λέω εγώ, το λέει το ίδιο το Υπουργείο που προωθεί αυτές τις επιδοτούμενες απάτες. Αν η χοντρική τιμή της συμβατικής μεγαβατώρας είναι €40, ή €50/MWhr, το αιολικό πάει από €100 έως €250 και το φωτοβολταϊκό €400+. Μαντέψτε ποιος πληρώνει αυτή την διαφορά: Εμείς! Θα σας πουν ότι θα έχετε έκπτωση αν βάλετε αιολικά στην Τήνο. Ναι θα έχετε έκπτωση 10 ή 30% και προσαύξηση 100 ή 200%... Μπορεί ο αέρας να είναι τσάμπα, αλλά το αιολικό ρεύμα είναι πανάκριβο.

Ο λόγος είναι απλός: Σε αντίθεση με τον αλευρόμυλο που αλέθει όταν φυσάει (και το αλεύρι ή το σιτάρι αποθηκεύονται) ούτε ο άνεμος αποθηκεύεται, ούτε το ηλεκτρικό ρεύμα. Έτσι, όταν ΔΕΝ φυσάει, πρέπει να υπάρχει άλλη μονάδα σε εφεδρεία έτοιμη να παράγει ρεύμα (που στοιχίζει τα διπλά λεφτά και τα διπλά καλώδια και τα διπλά έξοδα, είτε δουλεύει είτε όχι), και όταν φυσάει, οι πιθανότητες είναι μη αμελητέες ότι δεν θα υπάρχει ζήτηση εκείνη την στιγμή. Αυτό μεταφράζεται σε κάτι που λέγεται «διαθεσιμότητα». Η διαθεσιμότητα ενός αιολικού είναι 20-30%, 25% με βάση πρόσφατα στοιχεία του ΔΕΣΜΗΕ, που σημαίνει ότι τα 5 MW που θα βάλει η ΔΕΗ δεν είναι 5, αλλά 1,25!

Θα μου πείτε «μα βάζουν οι ξένοι». Οι Γερμανοί που τα προωθούσαν άρχισαν να τα κοροϊδεύουν. Οι Δανοί που τα πουλάνε, έχουν ΑΥΞΗΣΕΙ τις εκπομπές CO2, από την ανάγκη για εφεδρείες. ΜΙΑ χρονιά μείωσαν τις εκπομπές, επειδή αναγκάστηκαν να εισάγουν ...υδροηλεκτρικό και πυρηνικό ρεύμα από γειτονικές χώρες. Όσο για την Ιταλία και την Ισπανία… Στην μεν τα αιολικά τα έχει εργολαβία η Μαφία, στην δε Ισπανία, η εξαιρετικά υψηλή ανεργία συσχετίζεται ανοιχτά με τα αιολικά, την αύξηση στην τιμή του ρεύματος, και την μείωση του τουρισμού.

Ο ιδανικός αριθμός αιολικών σε μία περιοχή είναι ΜΗΔΕΝ («0»). Όπου μπει έστω και μία, μηδενίζει την αξία της γης σε ακτίνα χιλιομέτρων (από όπου φαίνεται ή ακούγεται). Όπου μπουν πολλές, ακριβαίνει το ρεύμα, μειώνεται ο τουρισμός, και αυξάνεται η ανεργία. Και μην κοιτάτε αυτήν στην Αγία Μαρίνα, αυτή είναι μινιόν. Οι καινούργιες θα έχουν ύψος 80 και 100 μέτρα.

Όσοι υποστηρίζουν αιολικά πάρκα σε νησιά όπως η Τήνος, είναι ή λαδωμένοι, ή ανενημέρωτοι, ή παραπληροφορημένοι. Να είστε έτοιμοι να απαντήσετε σε ποια κατηγορία ανήκετε, γιατί μέχρι τις δημοτικές εκλογές όλοι κάνουν την πάπια, και οι πονηροί θα φανούν μετά. Ψάξτε να βρείτε ποιοί ήθελαν τους πυλώνες. Για αιολικά τους ήθελαν. Και μαύρο τον Νοέμβριο!


Θα με ρωτήσετε: «και τι σε νοιάζει αν μπούνε ανεμογεννήτριες στον Μαρλά;» Με νοιάζει γιατί όταν καταλάβουμε πόσο αξίζει η απρόσκοπτη θέα, θα είναι πια αργά. Τα πράγματα αυτά, χαλάνε στα 15-20 χρόνια, αλλά αργούν πολύ να σαπίσουν... Και, μεταξύ μας, δεν θέλω να πάει για πέταμα ούτε η Τήνος, ούτε η Ελλάδα. Ενεργειακή πολιτική που βασίζεται σε αιολικές απάτες, οδηγεί σε ενεργειακή εξάρτηση από την Τουρκία και τους βόρειους γείτονές μας.

Θέα Βορειοανατολικό-Ανατολικό Αιγαίο

Περίεργες πρωινές ώρες, έχεις την ευκαιρία να χαζέψεις τον ορίζοντα. Ήξερα από παλιά ότι με την ανατολή φαίνεται η Χίος από την Βόρεια Τήνο. Μερικά από τα τελευταία πρωινά, φαινόταν όχι μόνο η Χίος, αλλά και ένα σωρό άλλα νησιά. Αν ήμουν πρωτόγονος άνθρωπος με σχεδία, σίγουρα θα έμπαινα στον πειρασμό να δω τι μέρη είναι αυτά…


Έχουμε και λέμε… Στις 23 μοίρες (Β-ΒΑ) και απόσταση 59 ναυτικών μιλίων αχνοφαίνοται τα Ψαρά. Από τις 35 έως τις 48 μοίρες φαίνεται η Χίος. Το πιο κοντινό της άκρο είναι στα 44 ν.μ. Από τις 57 έως τις 70 μοίρες φαίνεται, πολύ αμυδρά, μόνο σε καθαρές μέρες και η Τουρκία.

Στις 83-85 μοίρες, ανατολικά, και απόσταση 73 ν.μ. φαίνεται η Σάμος, και για την ακρίβεια το όρος Κερκετεύς, που υψώνεται απότομα στα 1400 μέτρα, και από την Τήνο φαίνεται μόνο σαν ένα απότομο βουνό. Με απόσταση 72 ν.μ., αρχίζει να έχει επιρροή και η καμπυλότητα της Γης, στο που τελειώνει ο ορατός ορίζοντας… Η Ικαρία είναι στις 85-95 μοίρες, ανατολικά, και απόσταση 45 ν.μ., και αυτό που φαίνεται πιο καθαρά λόγο ύψους είναι ο Κάβο Πάπας, αλλά όλη η Ικαρία φαίνεται, είναι ψηλό νησί. Από εδώ που είμαι, φαίνεται ο φάρος της Άνδρου στις 335 μοίρες, Β.,η κορυφή του Τσικνιά στις 107, το Ξώμπουργο στις 122, και μεταξύ των δύο, στις 116 μοίρες, φαίνεται και λίγη Μύκονος.

Αν θέλετε και άλλες θέες από το οροπέδιο, δείτε εδώ. Δεν ξέρω τι λένε οι μετεωρολόγοι, και οι κλιματολόγοι, αλλά 1-2 μέρες τώρα, κάνει κρύο το πρωί στο ταπεινό υψόμετρο των 400 περίπου μέτρων…

ΥΓ. (α) Οι εικόνες σε αυτή την ανάρτηση, μεγεθύνονται με κλικ επάνω τους. (β) Η πορτοκαλιά γραμμή πάει στις βραχονησίδες "Καλόγεροι", στρατηγικής σημασίας. (γ) Ζητώ συγγνώμη που δεν απαντώ σε σχόλια, αλλά είμαι με στικάκι κινητής τηλεφωνίας και είναι αρκετά μεγάλο πρόβλημα η επικοινωνία με το διαδίκτυο.

Πετιμέζι

Η μέρα, όταν κάνεις πατητήρια και μούστους είναι ατέλειωτη. Με το που ανατέλλει ο ήλιος πάνω από την Ικαρία, το πρώτο καζάνι μούστου έχει ήδη βράσει και θέλει «ξάφρισμα».


Ο μούστος, όπως βγαίνει από το πατητήρι είναι χυμός σταφυλιού, με τον πολτό της ρώγας, καμιά φλούδα, κουκούτσια, σκόνες και δεν ξέρω τι άλλο. Για να γίνει πετιμέζι, θέλει «ξάφρισμα», διαδικασία στην οποία βράζει με λίγο «πετιμεζόχωμα», κάθε τι που δεν είναι καθαρός χυμός έρχεται στην επιφάνεια σαν αφρός, αρχικά αρκετά βρώμικος, και μετά μισή ώρα «ξάφρισμα» μένει ο καθαρός μούστος, που όταν συμπυκνωθεί, και αφού κατακαθίσει όποιο υπόλοιπο χώματος, γίνεται πετιμέζι.


Το πετιμεζόχωμα είναι μάλλον ανθρακικό νάτριο και ανθρακικό ασβέστιο, ίσως και ανθρακικό κάλιο, οι ντόπιοι ξέρουν που υπάρχει (το δικό μου το πήρα κάτω από το Βρυσί), κάνει και η μαρμαρόσκονη και η στάχτη. Ο,τιδήποτε με «ανθρακικό» στο τέλος, κατά προτίμηση λίγο αλκαλικό, για να αντιδράσει με τα τρυγικά και άλλα οξέα του μούστου.


Ο αφρός είναι γλυκός, λιγότερο σιχαμερός από όσο δείχνει, με σαφή την υφή της κιμωλίας ή της στάχτης από το πετιμεζόχωμα. Από ένα καζάνι 50 λίτρων βγαίνουν περίπου 12-15 λίτρα αφρού.


Φυσικά, η δουλειές αυτές είναι εξωτερικού χώρου, και πετάς πολύ σαβούρα, την οποία παραδόξως λατρεύουν οι μέλισσες (που και εδώ φαίνονται ξελιγωμένες από την πείνα)


Όσο περνάει η μέρα, συμπυκνώνεται ο ξαφρισμένος μούστος, εγώ τον μεταγγίζω ώστε να μην έχω κατακάθια στο τελικό προϊόν, και βράζει, βράζει, και τελικά από 50 λίτρα μούστο παίρνεις 5-8 λίτρα πετιμέζι, περισσότερο εάν τα σταφύλια είναι μαύρα και λιασμένα.


Και, φυσικά, η στροφλιά, σε ανοιχτό βαρέλι δίπλα, έχει ήδη αρχίσει να βράζει, με περίεργους μύκητες να μετατρέπουν τα σάκχαρα σε οινόπνευμα και διοξείδο του άνθρακα...


Η ατέλειωτη μέρα τελειώνει όταν οι μέλισσες πάνε για ύπνο και βγούνε τα άστρα. Κατά τις 9:30 ανατέλλει ο Δίας πάνω από την Ικαρία (στην αρχή αναρωτήθηκα «τι είναι αυτό το φως πάνω από την Ικαρία…»). Όσοι διαβάσατε προηγούμενες αναρτήσεις, θα αναγνωρίζετε το Κύκνο ίσια πάνω από το κεφάλι σας με την Deneb, το λαμπρό αστέρι στην ουρά του. Λίγο βόρεια, πιο χαμηλά, το W της Κασσιόπειας. Η εικόνα του ουρανού μεγεθύνεται με κλικ επάνω της.

Αν αποφασίσετε να κάνετε πετιμέζι, να έχετε υπομονή, και να το δείτε σαν υπαρξιακή εμπειρία. Να έχετε και νερό κάπου κοντά, είναι απίθανο πόσο λερώνονται τα πάντα με σιρόπια… Και μην φοβάστε τις μέλισσες που μαζεύονται, έρχονται για το γλυκό… δεν τσιμπάνε. Φροντίσετε να έχετε τελειώσει κάποια ώρα, ώστε να τα σκεπάσετε όλα και να τα αφήσετε να κρυώσουν ως το πρωί…

Πατήρι

Αν υποθέσουμε ότι θέλουμε να γυρίσουμε σε καιρούς αυτάρκειας, το αμπέλι είναι καθοριστικό. Όχι μόνο του, αλλά το αμπέλι έδινε ξύλα και κλαδιά για το μαγείρεμα, μούστο, κρασί, ρακί, για ίδια χρήση ή για πώληση, και πετιμέζι, το προγενέστερο γλυκαντικό, υποκατάστατο της ζάχαρης μέχρι και τον Β’Π.Π.


Μην βλέπετε την Τήνο όπως έχει γίνει σήμερα… Μέχρι το 1960-70 οι περισσότερες πεζούλες φιλοξενούσαν αμπέλια. Ποταμίσια, κουμαριανά, αητονύχια, ασπραδάκια, κουλουβάδες… και ίσως άλλες ποικιλίες που δεν τις ξέρω.


Και φυσικά και τα έλιαζαν τα σταφύλια, ανέβαζε τα «γράδα» και έκανε το κρασί πιο δυνατό. Το «πατήρι» ήταν πολυήμερη υπόθεση στην εξοχή, μακριά από το χωριό, με διανυκτερεύσεις σε κατ’κιά, ή σε αλώνια, ανάλογα με τα κέφια και τον καιρό. Στα αλώνια έπαιρνες μια ιδέα ότι ο ουρανός είχε πολλά άστρα.


Το πάτημα ήταν το πιο απλό… Ο μπελάς θυμάμαι ήταν το κουβάλημα με γάϊδαρο και κοφίνια, και το πλύσιμο των ασκών στην θάλασσα. Τότε δεν υπήρχαν πλαστικά καφάσια, ή πλαστικά μπιντόνια, ή αυτοκίνητα. Η Τήνος ήταν ένα σχεδόν κλειστό, και σχεδόν «αειφόρο» και αυτάρκες σύστημα. Βέβαια, αν κρυολογούσες, μπορεί και να ταξείδευες...

Μελισσοκομία (2)

Είδα ότι δεν υπάρχει ανθισμένο ρείκι στο βουνό και με έπιασε απορία «τι τρώνε οι μέλισσες;» γιατί, δεν μπορεί, κάτι θα βρίσκουν να φάνε ένα μήνα τώρα που είναι εξορία.


Έχω φυτέψει, μεταξύ άλλων, πάνω από 200 δενδρολίβανα, τα πότισα κιόλας, άνθισαν, είπα «θα βρίσκουν νέκταρ στα δενδρολίβανα».


Μπα!... Στα δενδρολίβανα δεν υπήρχαν μέλισσες. Υπήρχαν πολλές άγριες μέλισσες (bumblebees) και σμήνη από κάτι άλλα μεγάλα έντομα με μεγάλες προβοσκίδες, αλλά μέλισσες, κανονικές, ούτε για δείγμα.


Τελικά τις βρήκα τις μέλισσες! Στα σύκα. Οι μέλισσες προτιμούν το σιρόπι μέσα στα ανοιγμένα σύκα και είναι στις 10-15 συκιές, σύννεφα ολόκληρα.


Έτσι, το ρεικόμελο, που σας έχουν πει ότι είναι υγιεινό επειδή έχει ίχνη από σκούρα γύρη ρεικιού, δεν είναι ρεικόμελο, αλλά συκόμελο. Αναρωτιέμαι τι χρώμα έχει το συκόμελο. Μεταξύ μας, προτιμώ τα σύκα.


Κύριοι και κυρίες, αν θέλετε να είστε μελισσοκόμοι, έστω στα Τηνιακά μεγέθη, 1) προσαρμοστείτε στην Τηνιακή πραγματικότητα, 2) αγοράστε ή νοικιάστε κανένα χωράφι σε καλή περιοχή, και 3) βολευτείτε, σαν νοικοκύρηδες και όχι σαν πλανόδιοι φουκαράδες. Αν θέλετε νομαδική μελισσοκομία και πρόσβαση με αυτοκίνητο, τα βουνά του Καρπενησίου έχουν ωραία έλατα, και πολλούς δασικούς δρόμους, η Αργολίδα πορτοκαλιές, και η Καλιφόρνια, …είπαμε.

ΥΓ. Θα σας πούνε ότι το μέλι είναι υγιεινό. Τα σάκχαρά του είναι λιγότερο βλαβερά από την σκέτη ζάχαρη, το πετιμέζι είναι σαφώς καλύτερο σε ιχνοστοιχεία, αναρωτιέμαι αν μπορείς να είσαι νομαδικός αμπελουργός. Αν θέλετε υγιεινή ζωή, κόψτε τις πανσέτες.

Μελισσοκομία (1)

Η Τήνος έχει μελισσοκόμους από παλιά, όπως μαρtυρούν τα παμπάλαια πέτρινα «σμοδόχια» και τα πήλινα «μ’σέλια». Ξαφνικά, εμφανίστηκε μία νέα συμπαθής τάξη μοντέρνων μελισσοκόμων, οι νομαδικοί μελισσοκόμοι. Η θεωρία είναι απλή: Έχεις τις μέλισσες σε ένα προστατευμένο μέρος τον χειμώνα, τις πας σε μέρος με πολλά λουλούδια και γύρι την άνοιξη, με θυμάρι το καλοκαίρι, και με ρείκι ή δενδρολίβανο το φθινόπωρο. Ή σε πορτοκαλεώνες, δάση καστανιάς και άλλα φανταστικά, για την Τήνο, τοπία. Στην Αμερική, οι μελισσοκόμοι πληρώνονται για να πηγαίνουν μέλισσες σε φυτείες με κεράσια, αμύγδαλα, βερίκοκα, τριφύλλια, κλπ. Έχουν και φορτηγάκια με παπαγάλο για να τις ανεβοκατεβάζουν, για να γλυτώσουν την κήλη.


Κατ’ αρχάς, ένα μάθημα μελισσοκομίας. Ναι, φυσικά, η μέλισσες θέλουν λουλούδια και γύρι για να υπάρχουν και να παράξουν και λίγο πλεόνασμα. Η Τήνος έχει φρύγανα και θάμνους, αυτά που έχουν κάποια σημασία για τις μέλισσες είναι ο αλίφονας (στην φωτό), οι λαδανιές, οι λυγαριές, οι μυρτιές, η θρίμπα, κάτι ασήμαντα θαμνάκια και αγκαθάκια, και λίγο θυμάρι, σε περιοχές που έχει πλέον περισσότερες μεζονέτες από ότι φρύγανα. Έχει και ευκάλυπτους… και 3-4 σημεία με ρείκια. Και λίγες λεμονιές και πορτοκαλιές. Και πολλά αχινοπόδια και αστ’βές, οι αστ’βές είναι μάλλον άχρηστες, και το αχινοπόδι ανθίζει μεν, αλλά λίγες είναι οι μέλισσες που μαθαίνουν να το «ανοίγουν» για να πάρουν νέκταρ. Μερικοί τρελοί φυτεύουν δενδρολίβανα και λεβάντες, αλλά 3.000 τέτοια φυτά, χάνονται στα στρέμματα των χορτολιβαδικών ή αγροτικών εκτάσεων (trust me, I know).


Η γεωμορφία της Τήνου (ορεινή, βραχώδης, με πεζούλες) και το κλίμα, δεν επιτρέπουν συστηματική παραγωγή μελιού σε μεγάλη κλίμακα. Αν βρέξει τον χειμώνα, αν κάνει και μια βροχή τον Απρίλιο, αν δεν κάνει απότομες ζέστες τον Μάϊο, ή καύσωνες τον Ιούνιο, αν κάνει δροσιά τον Αύγουστο και ανοίξει το ρείκι τον Σεπτέμβριο, αν δεν κάνει πολύ κρύο, αν δεν έχει εκατομμύρια σφήγκες. Αν έχει νερό κοντά (που θα έχει και σφήγκες), αν δεν έχει έξαρση κάποια ασθένεια, κλπ κλπ. Σε μια καλή χρονιά, ένας επιμελής μελισσοκόμος, σε καλό μέρος, με λίγη τύχη και 20 δυνατά μελίσσια, και καλές βασίλισσες, θα πάρει ίσως 150 κιλά μέλι. 1 φορά στα 5 χρόνια. Χωρίς σιρόπια, ταΐσματα, και νοθείες. Για φάρμακα ούτε λόγος... Σημειωτέον ότι, αν τα λουλούδια είναι σημαντικά για παραγωγή μελιού, το νερό είναι σημαντικότερο για την επιβίωση του μελισσιού. Νερό κοντά, δίπλα, λίγο πιο πάνω… αλλά ΚΟΝΤΑ. Το νερό το θέλει για να μην πεθάνει από την ζέστη το καλοκαίρι και για να μεγαλώσει τον γόνο και τις νέες μέλισσες. Μια κυψέλη έχει μερικές δεκάδες χιλιάδες μέλισσες, και «ανανεώνονται» κάθε 1-1,5 μήνα το καλοκαίρι. Κυριολεκτικά φθείρονται και πεθαίνουν. Τον χειμώνα αντέχουν 3-4 μήνες.

Φυσικά, το μόνο μέρος με κάποια βλάστηση, στην Τήνο, είναι η …βιομηχανική ζώνη στην Βόρεια Τήνο, και το οροπέδιο στον Φαλατάδο. Η περιοχή πάνω από το Σμαρδάκιτο, την Κώμη, την Βωλάξ και ίσως τα Πάνω Μέρη και τα βουνά πάνω από την Αετοφωλιά έχουν και λίγο ρείκι. Παραδοσιακά, οι μελισσοκόμοι της Τήνου δεν ήταν «νομάδες». Η μέλισσα πετάει 3 και 4 χιλιόμετρα για να βρει νέκταρ, και οι παραδοσιακοί μελισσοκόμοι βάζουν τις μέλισσες τους κοντά σε πηγές ή λαγκάδια με νερό.

Από το 2006 που εμφανίστηκαν 1-2 άτομα στο βουνό, μέχρι σήμερα, έγινε της μόδας η νομαδική μελισσοκομία, που έφερε νομάδες με μέλισσες στο βουνό. Άλλος έσκαψε χώρο για να τις ακουμπάει, άλλος τις παρατάει όπου βρει, άλλος έβαλε τα αρχικά του, άλλος έβαλε μαγικά σύμβολα για ξόρκια και βουντού, όλοι είναι μακριά από νερό, και φέτος ειδικά, ταλαιπωρούν τις μέλισσές τους αφού ήρθαν από τον Ιούλιο (για να καπαρώσουν θέση), το ρείκι είχε ανθίσει τον Ιούνιο μετά από μία βροχούλα, τώρα είναι ξερό, μηδέν, τίποτα, ασιτία, σε ένα μήνα θα έχει ομίχλες και λάσπες, και σε κάθε μετακίνηση ψοφάει και κάποιο ποσοστό του πληθυσμού. Αν 100 μελισσοκόμοι γίνουν νομάδες, κι αν έρθουν να σκάβουν και να βολτάρουν με τα φορτηγά τους και τα 4x4 στο βουνό, το βουνό θα γίνει Ζούμπερι, και δεν θα σας αρέσει.


Η πιο καλή δικαιολογία για την νομαδική μετακίνηση στα βουνά, είναι οι σφήγκες. Ειδικά φέτος, δεν έχει σφήγκες. Αλλά αν έχετε τέτοια όρεξη και πάθος, βάλτε πολλές σφηγκοπαγίδες -- στα αμπέλια μου, συλλαμβάνω πάνω από 500 την ημέρα, σε κάθε παγίδα, κάθε μέρα, όταν έχει σφήγκες – φέτος δεν έχει. Ή φυτέψτε μελισσοκομικά φυτά. Ακακίες (robinia pseudoacacia αντί για πικροδάφνες στους δρόμους). Δενδρολίβανα και λεβάντες. Και θυμάρι, ή θρίμπα, ή ντόπια λεβάντα (lavandula stoechas) και αλίφονες, μπορείτε να φυτέψετε, αλλά πρέπει να μαζέψετε σποράκια, να κάνετε φυτώριο κλπ. Θέλει πολλάααα φυτά για να γεμίσετε ένα στρέμμα…


Σας δείχνω τις μέλισσές σας να δείτε ότι τα κουτιά σας είναι μια χαρά, και το τοπίο …όχι ακριβώς ανθισμένο. Οι μέλισσες ή …νηστεύουν, ή κάτι άλλο έχουν βρει. Αύριο θα σας δείξω τι τρώνε οι μέλισσες στο βουνό.

Σούρουπο

Η θέα από το βουνό είναι απόλαυση (και δεν είναι πάνω από 1 χιλιόμετρο με τα πόδια από την άσφαλτο).


Δυστυχώς, Νοτιοδυτικά, μέχρι τώρα έβλεπα ένα ανεμοδούρι στην θέση Πράσα, τώρα βλέπω άλλα δύο, πιο πέρα. Κακά σημάδια. Να το ξέρετε. Όπου μπούνε ανεμογεννήτριες, είναι σαν να διαγράφουμε το σημείο αυτό από το οπτικό μας πεδίο. Αλλά αυτό είναι άλλη ιστορία. Για την ώρα ο ορίζοντας είναι απρόσκοπτος.


Από αυτόν τον βράχο, αυτή την εποχή, ο ήλιος δύει πίσω από τα βουνά της Έξω Μεριάς. Και με το ηλιοβασίλεμα, εμφανίζονται ένα σωρό περίεργα στον δρόμο.


Αυτός ο λαγός με κοίταζε υπομονετικά όσο προσπαθούσα να ρυθμίσω την μηχανή μου στα σκοτεινά – δεν τα κατάφερα, και έφυγε όταν εμφανίστηκε ένα αυτοκίνητο. Αναρωτιέμαι πόσοι την γλυτώνουν αυτή την εποχή, από νυχτερινά αυτοκίνητα και κυνηγούς. Τι μανία και αυτή με τους λαγούς… Κυνηγάτε καλύτερα αδέσποτα κατσίκια (είναι παράνομο…) και κορώνες (είναι δύσκολες και έχει γεμίσει ο τόπος).