Τρύγος στην Τήνο

Για του λόγου το αληθές, μιας και πολλή συζήτηση έγινε εδώ μέσα για τα σταφύλια και τον τρύγο, σας παραθέτω εικόνες

από το τσαμπί στ’ αμπέλι,


στο μάζεμα και τη συγκέντρωσή τους ,

το πάτημα στο ειδικό χώρο το επονομαζόμενο «πατητήρι» ή «πατήρι»,

και την αποθήκευσή τους σε δοχεία

ώστε να ζυμωθούν και να προετοιμαστούν για την απόσταξη του ρακιού.

Μόνο που οι κακές καιρικές συνθήκες στο νησί τις τελευταίες μέρες απειλούν τη φετεινή σοδειά.

Ας ελπίσουμε πως δεν θα γίνει κάτι τέτοιο και θα μπορέσω να δείξω και τη συνέχεια...

Περισυλλογή

Χαρά στο κουράγιο σας… Θα κουνήσετε σημαιάκια στα προεκλογικά; Θα έπρεπε να πάτε στο χωριό σας. Το μέλι έχει μαζευτεί, η βροχή του σαββατοκύριακου παιδεύει τους αμπελουργούς (ξεπλένονται οι μύκητες που μετατρέπουν τον μούστο σε κρασί, και πρέπει να περιμένεις να ξαναγίνουν…. Όχι δύσκολο αυτήν την εποχή, ο κόσμος είναι γεμάτος μυρουδιές, υγρασία και μύκητες.


Δεν ξέρω αν στη Βωλάξ φτιάχνουν ακόμα κοφίνια, τα δικά μου τα είχα πάρει πριν την ένταξή μας στο ευρώ για 8.000 δρχ το ζευγάρι. Πάνε αυτά. Κοφίνια χωρίς γάϊδαρο είναι άχρηστα. Το κοφίνι είναι σχεδιασμένο για να φορτώνεται σε ζώο. Τα πλαστικά καφάσια είναι για την εποχή του αυτοκινήτου. Και τα κρεμμύδια βγήκαν… τώρα στεγνώνουν για να πάνε σε σκοτεινό στεγνό μέρος, στο κατώι, για κατανάλωση τον χειμώνα.

Τι λέγατε; Έχετε ιδεολογικές ανησυχίες σχετικά με τις εκλογές;

Η αγορασμένη επανάσταση

Όποτε αναφέρομαι στην περίοδο 1780-1825 στην Τήνο, ενοχλώ πολλούς, και αν τα πω χύμα, θα ενοχλήσω τους πάντες. Ωστόσο, η αλήθεια, αν ενδιαφέρει κανέναν, είναι καμιά φορά κρυμμένη, η ιστορία ξαναγραμμένη, και αυτό που μάθαμε στο σχολείο διαφέρει τόσο από τα σκοτεινά αρχεία που έρχονται στην φόρα, σιγά σιγά, μα και αυτά ακόμα που βρίσκει κανείς σε συμβατικές εγκυκλοπαίδειες. Η ιστορία της Ευρώπης όλης εκείνη την περίοδο είναι ένα θολό παραμύθι.

Η ιστορία της Τήνου την περίοδο 1780-1825, είναι γραμμένη με αρκετή αντικειμενικότητα στο εντελώς συμβατικό και αποδεκτό έργο «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» της Εκδοτικής Αθηνών, που κυκλοφόρησε το 1979 και βραβεύτηκε το 1980 από την Ακαδημία Αθηνών. Μην τρώγεστε λοιπόν με εμένα, και μην αποδέχεστε τα παραμύθια (εκτός αν σας αρέσουν τα παραμύθια). Αυτά για τα δικά μας παραμύθια.

Υπάρχουν και αλλού παραμύθια. Θυμάστε, την επανάσταση του 1917, οι μπολσεβίκοι στην Ρωσία… Ιστορικό γεγονός είναι , αλλά οι ψίθυροι ότι ήταν και λίγο δάκτυλος των Γερμανών, έχουν αρχίσει και γίνονται και επίσημη εκδοχή. Και δεν ξέρω αν η φωτό του Χίτλερ να παίζει σκάκι με τον Λένιν είναι αυθεντική, αλλά η σχέση του Λένιν με την Γερμανία του Κάϊζερ δεν αμφισβητείται. Όχι ότι ο Λένιν δεν είχε τους σκοπούς του, αλλά πολλών οι σκοποί δεν πραγματώνονται αν δεν έχουν και χρηματοδότη.

Η αγορασμένη επανάσταση... και να ήταν η μόνη...

http://alkimosarchive.wordpress.com/2009/09/11/lenin_hitler/
http://skeftikos.blogspot.com/2009/09/blog-post_12.html

Τα μέρη που ξέραμε

Ευτυχώς που έγινε ο περίπατος και είδατε ότι δεν είναι έρημο το νησί. Νομίζω ότι η βόλτα άρεσε. Νομίζω επίσης ότι πολλοί χάρηκαν που είδαν μέρη που δεν είχαν δει από μικροί, ή δεν είχαν δει ποτέ.

Φυσικά, ελάχιστο από το πρόγραμμα τηρήθηκε. Είχε τόσο κόσμο που με τους μισούς στο μέσο της διαδρομής, οι υπόλοιποι ήταν ακόμα στην αρχή.

Ωστόσο ο κοινός παρονομαστής ήταν η ευτυχία να βρίσκεις ένα μέρος που γνωρίζεις καλά. Το είχες ξεχάσει, αλλά εκεί ήταν και σε περίμενε. Σαν κάθαρση.

Ουου… σίγουρα θα αποκτήσει πολιτική διάσταση το θέμα. Αναρωτιέμαι , τι κριτική θα βρουν να κάνουν οι ζηλιάρηδες.

Μην το ψάχνετε, είναι πολύ απλό. Μας αρέσει ο τόπος μας. Αλλά καμιά φορά δεν αισθανόμαστε άνετα με τον εαυτό μας και η ανασφάλεια βγαίνει... Συμφιλίωση. Το πιο ωραίο μέρος του νησιού είναι αυτό δίπλα μας.

Άντε, και του χρόνου, από τα Κελιά, στην Αγία Υπακοή, τα Μπαγκαλάκια, τις Μάντρες και από εκεί ή Τρικόκαστρο και Πάνω Στράτα Καρδιανής, ή Γράμματα, Βαθειά Λίμνο, και Κόρης Πύργο, ή Αλώνες και Ιστέρνια... Τι θέλει; Τους Συλλόγους Καλλονής, Καρδιανής και Ιστερνίων...

Περίπατος στ' Αγάπι

Ειλικρινά πιστεύω ότι όσοι είχαμε την τύχη και τη χαρά να βρεθούμε χτες το απόγευμα στο χωριό Αγάπη
γευτήκαμε μία γερή δόση ευφορίας και ζωντάνιας που μόνο η φύση και οι ομορφιές της μπορούν να προσφέρουν.




Υπήρχαν πολλοί και διαφορετικοί άνθρωποι που ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση.
Άνθρωποι από Καρπενήσι, από Γερμανία, από Ελβετία,
Νέοι αλλά και πιο μεγαλύτεροι,

όλοι όμως μοιράζονταν κάτι κοινό:
ξενοιασιά και ανεμελιά ανάμεσα σε περιστεριώνες και νερόμυλους σαν σε παιδική κατασκήνωση.

Μπράβο σε όλους αυτούς που βοήθησαν να πραγματοποιηθεί κάτι τέτοιο.
Και όλοι υποσχέθηκαν ότι θα ξαναέρθουν του χρόνου.
Και του χρόνου λοιπόν!

Να σημειωθεί ότι υπήρξε ξενάγηση στην αρχή, κατά τη διάρκεια και στο τέλος της περιήγησης,

καθώς και διάφοροι ομιλητές συμπλήρωσαν τη βραδιά αναλύοντας τόσο το παρελθόν όσο και το παρόν του Αγαπιού αλλά και γενικότερα της Τήνου. Μοιράστηκε σε όλους ενημερωτικό υλικό για την ιστορία του χωριού, των περιστεριώνων και των νερόμυλων και χάρτες με τα μονοπάτια. Επίσης οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να δοκιμάσουν σπιτικά γλυκά και σπιτική λεμονάδα!!

Σημ: μετά από διαφωτιστική συζήτηση με τον π.Μάρκο Φώσκολο (ενός από τους κεντρικούς ομιλητές) αλλάζω την ονομασία Αγάπη σε Αγάπι.

Ζωή που απορρίψαμε

Μαζευόμαστε αυτό το απόγευμα, μετά την βροχή, στο χωριό με τους νερόμυλους, τους περιστεριώνες και τα μονοπάτια. Ξεχνάμε, καμιά φορά, ότι αυτό που βλέπουμε είναι η ζωή, ή μάλλον η επιβίωση, ανθρώπων. Και το τοπίο γύρω γύρω δεν είναι αναμνήσεις, αλλά και συμφιλίωση με την ζωή στην Τήνο, ζωή που πολλοί απορρίψαμε, γιατί δεν είναι, ούτε ήταν πάντα, εύκολη.


Η Τήνος είναι μοναδικό σαν νησί γιατί εκτός από το γεγονός ότι έχει ζωντανή αγροτική παράδοση, έχει πλούσιο και εμφανές μεσαιωνικό υπόβαθρο. Αυτό που βλέπουμε γύρω μας είναι ό,τι έχει μείνει από αυτήν την παράδοση και την ιστορία μας. Τα περισσότερα κτίσματα, στα χωριά ή στα χωράφια είναι του 19ου αιώνα, η παλαιότερα.

Τώρα που η λέξη "αειφορία" έχει γίνει της μόδας, να πω ότι η αγροτική ζωή στην μεσαιωνική Τήνο είναι το μόνο παράδειγμα αειφορίας που ξέρω. Εδώ το χωριό, εκεί πιο πάνω η πηγή, απέναντι τα περιβόλια, στους λόφους το κριθάρι, στο λαγκάδι οι νερόμυλοι. Δύσκολη ζωή. Τα μονοπάτια ήταν ο συνδετικός ιστός.

Έχω υπολογίσει ότι οι χειροποίητοι δρόμοι και τα μονοπάτια της Τήνου ξεπερνούν τα 1.000 χιλιόμετρα. Πραγματικό δίκτυο. Μερικά μεγάλα τμήματα έχουν φάρδος 4 ή 5 μέτρα, και είναι καλοφτιαγμένα πλακόστρωτα. Μερικά είναι στενά δρομάκια που καταλήγουν σε απομακρυσμένα χωράφια. Μερικά τελειώνουν σε αδιέξοδα ή διασχίζουν τις ελάχιστες ακαλλιέργητες εκτάσεις και συναντούν άλλα μονοπάτια σε άλλη πλευρά της Τήνου.

Μόνο πρόσφατα έγιναν αντικείμενο πολιτιστικού ενδιαφέροντος Μέχρι πριν 40 ή 50 χρόνια τα μονοπάτια ήταν η ζωή του νησιού, η επικοινωνία με άλλα χωριά και λιμάνια, η αγροτική, εμπορική και κοινωνική δραστηριότητα Παλιότερα, πριν το 1700, τα μονοπάτια ήταν μάλλον και μέρος του αμυντικού συστήματος του νησιού ενάντια σε εισβολείς και πειρατές, σε καιρούς που η παρατήρηση της θάλασσας και οι μετακίνηση αμάχων ή στρατιωτών ήταν σημαντική.

Οι πεζούλες και τα μονοπάτια είναι το πρώτο που παρατηρεί ο επισκέπτης. Έτσι, σε μια περίοδο που ο τουρισμός είναι έσοδο για ένα κατά τα άλλα όχι πλούσιο μέρος, το τοπίο, και τα μονοπάτια είναι στην πραγματικότητα μοναδικός «αναπτυξιακός πόρος», που απευθύνεται σε επισκέπτες όλου του χρόνου και όχι μόνο του καλοκαιριού. Αυτό δίνει ζωή στο νησί και κυρίως στην ενδοχώρα του.


Είναι άξια συγχαρητηρίων όχι μόνο η προσπάθεια της Νομαρχίας να αναδείξει το θέμα, αλλά κυρίως η αυθόρμητη και κατά την γνώμη μου φωτισμένη προσπάθεια Συλλόγων, Κοινοτήτων και του Δήμου στην ίδια κατεύθυνση. Το Αγάπι είναι από μόνο του ένα ωραίο, ίσως λίγο ξεχασμένο, χωριό. Με λίγη προσπάθεια έγινε τόπος προορισμού επισκεπτών. Αυτό θα κρατήσει κόσμο εδώ, θα φτιάξει νέες καλύτερες υπηρεσίες, θα δώσει ζωή στο χωριό και την περιοχή. Εύχομαι το παράδειγμα εδώ να το μιμηθούν και τα υπόλοιπα χωριά, γιατί κάθε ένα έχει μυστικά να αναδείξει.

Περισσότερα για μονοπάτια της Τήνου στο http://www.ophioussa.com/monopatia%20page%201.html. Ο χάρτης με το δίκτυο στο http://www.ophioussa.com/Tinos-paths-only.html και η εικόνα είναι πολύ καλύτερη (και τα αρχείο αντίστοιχα μεγάλο)

Αλλαγή καιρού (3)

Ο καιρός στην Τήνο δεν είναι διαπραγματεύσιμος. Όταν χαλάσει (ή φτιάξει, ανάλογα από την προοπτική του καθενός) δεν σου αφήνει αμφιβολίες ή ψευδαισθήσεις.

Εκτός από τα χρώματα που, με προειδοποίησε η aerial, άλλαξαν, μερικά λαγκάδια άρχισαν να «τρέχουν». Το συγκεκριμένο, μπροστά και κάτω από της Κόρης τον Πύργο, τρέχει χειμώνα καλοκαίρι, αλλά με την ολονύχτια βροχή δυνάμωσε. Και οι μυρουδιές… βρεγμένα ξερά χόρτα, ξεπλυμένα φρύγανα, και, κάπου, αθέατα καζάνια με ατμούς αιθανόλης και άρωμα μάραθου.


Και φυσικά τα χελιδόνια σκάνε από τα έντομα που τρώνε, χλιαρός Σεπτέμβρης είναι ακόμα, αλλά κάποιο ρολόϊ τους λέει, «ώρα για δρόμο»

Σκέψεις στο λιμάνι

Συνάντησα δυο φίλους το απόγευμα. Μιλήσαμε για την πολιτική κατάσταση και την διαφθορά σε ορισμένους κύκλους, για την Τήνο και για αυτό εδώ το blog. Αρχίζοντας από το τελευταίο, επεσήμανε ο ένας ότι μάλλον έχω επιλέξει να παρουσιάζω κάποια δική μου εκδοχή της πραγματικότητας, δείχνοντας περίεργες λεπτομέρειες που δεν είναι αναγκαστικά «η» πραγματικότητα.

Ο άλλος είχε άλλες αναμνήσεις ή προσδοκίες για το λιμάνι του νησιού, αυτή την εξαιρετικά περίεργη πρώτη εντύπωση. Στην εικονική μου πραγματικότητα, φαντάζομαι το λιμάνι όπως ήταν το 1776, δύο χρόνια μετά την υπογραφή της συνθήκης του Κιουτσούκ Καϊναρτζή, το 1774, με την οποία τέλειωσε ο Ρωσσοτουρκικός πόλεμος που είχε ξεκινήσει το 1768.

Ο πόλεμος αυτός είχε δυσάρεστα επεισόδια στην Τήνο… Για αυτό τον θυμάμαι στην εικονική μου περιπλάνηση στο νησί. Με την συνθήκη του τερματισμού του πολέμου, οι Ρώσοι απέκτησαν το δικαίωμα προστασίας των ορθοδόξων στην Οθωμανική επικράτεια. Και πριν αυτό μας γεμίσει εθνική υπερηφάνεια, ο Ρώσοι είχαν τέτοιους ευσεβείς στόχους και στην Πολωνία, όπου οι αγνοί ορθόδοξοι Κοζάκοι του Ταρας Μπούλμπα μάχονταν ενάντια στους καθολικο-εβραίους Πολωνούς. Τι μου θυμίζει…


Ο Ρωσο-τουρκικός πόλεμος που εξελίχθηκε σε Ορλωφικά., ξεκίνησε στην Πολωνία. Οι αδερφοί Ορλώφ ήταν ικανοί προπαγανδιστές ρωσικών συμφερόντων με την απελευθέρωση ορθοδόξων από τον Οθωμανικό ζυγό. Τα συμφέροντα των ορθοδόξων Ελλήνων; Χμμ… Αντιπερισπασμός, μάλλον, είμαστε για να σωθεί ο στρατός της Μεγάλης Αικατερίνης της Ρωσίας από τους Τατάρους στον Δνείπερο ποταμό… Ωστόσο, ο εχθρός του εχθρού μας...